केवळ पदवी नव्हे, तर कौशल्ये आणि व्यक्तिमत्त्व विकासाच्या जोरावर रोजगाराच्या संधी साधा – तज्ज्ञांचे विद्यार्थ्यांना आवाहन
फोंडाघाट,दि.११ सप्टेंबर
आजच्या स्पर्धात्मक आणि वेगाने बदलणाऱ्या रोजगारविश्वात केवळ शैक्षणिक पात्रता किंवा पदवी प्राप्त असणे पुरेसे नसून त्यासोबत संवादकौशल्य, व्यक्तिमत्त्व विकास, वेळेचे व्यवस्थापन, तांत्रिक कौशल्य, अर्जलेखन, सादरीकरण कौशल्य आणि मुलाखत तंत्र यांसारख्या विविध कौशल्यांची आवश्यकता आहे. या पार्श्वभूमीवर विद्यार्थ्यांना नोकरीच्या संधींसाठी सक्षम करण्याच्या उद्देशाने फोंडाघाट एज्युकेशन सोसायटी संचलित कला आणि वाणिज्य महाविद्यालय, फोंडाघाट येथील स्पर्धा परीक्षा आणि व्यवसाय मार्गदर्शन केंद्राच्या वतीने ‘मुलाखत व नोकरी विषयक पूर्वतयारी’ या विषयावर मार्गदर्शनपर व्याख्यानाचे आयोजन करण्यात आले होते. या कार्यक्रमाला औद्योगिक विकास संस्था, फोंडाघाटचे प्राचार्य श्री. भूषण सोनवणे हे प्रमुख मार्गदर्शक म्हणून उपस्थित होते. त्यांच्यासोबत श्री. अभिषेक जोशी आणि श्री. भूषण पाटील यांनीही विद्यार्थ्यांना विविध विषयांवर मार्गदर्शन केले. कार्यक्रमाच्या प्रारंभी महाविद्यालयाचे प्राचार्य डॉ. पुरंदर नारे यांनी उपस्थित मान्यवरांचे पुष्पगुच्छ देऊन स्वागत केले.
कार्यक्रमाच्या सुरुवातीला स्पर्धा परीक्षा आणि व्यवसाय मार्गदर्शन केंद्राचे प्रमुख डॉ. सतीश कामत यांनी प्रास्ताविक केले. प्रास्ताविकातून कार्यक्रमामागील उद्देश स्पष्ट करताना त्यांनी आजच्या रोजगारव्यवस्थेतील बदलत्या स्वरूपावर प्रकाश टाकला. ते म्हणाले की, उमेदवाराकडे केवळ शैक्षणिक पदवी असून उपयोग नाही; शैक्षणिक पात्रतेसोबत विविध प्रकारची कौशल्ये असणे आवश्यक आहे. आज अनेक विद्यार्थी शैक्षणिकदृष्ट्या पात्र असूनही केवळ योग्य अर्ज करता न आल्यामुळे किंवा मुलाखतीमध्ये स्वतःचे व्यक्तिमत्त्व व क्षमता प्रभावीपणे मांडता न आल्यामुळे रोजगाराच्या संधींपासून वंचित राहतात.
नोकरी मिळविण्याच्या प्रक्रियेत अर्जलेखन आणि प्रत्यक्ष मुलाखत देणे ही दोन अत्यंत महत्त्वाची कौशल्ये असल्याचे डॉ. कामत यांनी स्पष्ट केले. नोकरीच्या जाहिरातीचा योग्य अर्थ समजून घेणे, पदासाठी आवश्यक पात्रता तपासणे, त्यानुसार अर्ज करणे, स्वतःचा बायोडाटा किंवा सी.व्ही. प्रभावीपणे तयार करणे आणि मुलाखतीसाठी आवश्यक पूर्वतयारी करणे याकडे विद्यार्थ्यांनी गांभीर्याने पाहिले पाहिजे, असे त्यांनी सांगितले.
महाविद्यालयातील विद्यार्थ्यांना केवळ अभ्यासक्रमापुरते मर्यादित न ठेवता त्यांच्यामध्ये रोजगाराभिमुख कौशल्ये विकसित करण्यासाठी स्पर्धा परीक्षा आणि व्यवसाय मार्गदर्शन केंद्र सातत्याने विविध उपक्रम राबवत आहे, असे त्यांनी आपल्या प्रास्ताविकात नमूद केले.
कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानावरून बोलताना महाविद्यालयाचे प्राचार्य डॉ. पुरंदर नारे यांनी विद्यार्थ्यांनी आपल्या व्यक्तिमत्त्व विकासाकडे गांभीर्याने लक्ष देण्याचे आवाहन केले.
आजच्या काळात अनेक विद्यार्थ्यांकडे शैक्षणिक पात्रता असूनही रोजगाराच्या क्षेत्रात अपेक्षित यश मिळत नाही. त्यामागे संवादकौशल्याचा अभाव, आत्मविश्वासाची कमतरता, मुलाखतीची अपुरी तयारी आणि स्वतःच्या क्षमतांचे प्रभावी सादरीकरण करता न येणे ही कारणे असू शकतात. त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी अभ्यासासोबतच संवादकौशल्य, सादरीकरण कौशल्य, नेतृत्वगुण, वेळेचे नियोजन आणि व्यक्तिमत्त्व विकास याकडे लक्ष देणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी सांगितले.
विद्यार्थ्यांनी उपलब्ध संधींची वाट पाहण्यापेक्षा स्वतःमध्ये आवश्यक कौशल्ये निर्माण करून त्या संधी मिळविण्यासाठी सज्ज राहिले पाहिजे, असेही डॉ. नारे यांनी स्पष्ट करून विद्यार्थ्यांच्या भविष्यातील रोजगाराच्या दृष्टीने या मार्गदर्शनपर कार्यक्रमाचा निश्चितच फायदा होईल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला. यावेळी त्यांनी फोंडाघाट एज्युकेशन सोसायटीच्या अमृत महोत्सवी वर्षानिमित्त आगामी काळात महारोजगार मेळाव्याचे आयोजन करण्यात येणार असल्याची महत्त्वपूर्ण माहिती दिली. या महारोजगार मेळाव्यात विद्यार्थ्यांना आणि युवकांना विविध रोजगाराच्या संधी उपलब्ध होणार असून, त्याचा लाभ घेण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी आतापासूनच आवश्यक तयारी करावी, असे आवाहन त्यांनी केले.
‘रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देण्याबरोबरच त्या संधींचा लाभ घेण्यासाठी विद्यार्थ्यांना सक्षम करणे हीदेखील शिक्षणसंस्थेची जबाबदारी आहे,’ या भावनेतून अशा कौशल्याधारित कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात येत असल्याचे त्यांनी सांगितले. आजचे व्याख्यान आगामी रोजगार मेळाव्याच्या पार्श्वभूमीवर विद्यार्थ्यांसाठी विशेष महत्त्वाचे असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.
कार्यक्रमाचे प्रमुख मार्गदर्शक औद्योगिक विकास संस्था, फोंडाघाटचे प्राचार्य श्री. भूषण सोनवणे यांनी विद्यार्थ्यांना रोजगारविश्वातील बदलांची जाणीव करून दिली. आजच्या काळात रोजगाराच्या अनेक संधी उपलब्ध आहेत; मात्र त्या संधी ओळखण्याची आणि त्यासाठी स्वतःला तयार करण्याची क्षमता विद्यार्थ्यांनी विकसित केली पाहिजे, असे त्यांनी सांगितले. आजचे युग हे स्पर्धेचे युग आहे. त्यामुळे प्रत्येक विद्यार्थ्याने स्वतःच्या क्षमतांचा शोध घेऊन त्यानुसार आवश्यक कौशल्ये आत्मसात केली पाहिजेत, असे त्यांनी स्पष्ट केले. विद्यार्थ्यांनी व्यक्तिमत्त्व विकास हा केवळ मुलाखतीपुरता मर्यादित विषय न मानता तो आपल्या दैनंदिन जीवनाचा भाग बनवावा, असे आवाहन त्यांनी केले. बोलण्याची पद्धत, देहबोली, वागण्याची पद्धत, आत्मविश्वास, सकारात्मक दृष्टिकोन, वेळेचे भान, इतरांशी संवाद साधण्याची क्षमता आणि काम करण्याची वृत्ती यांचा व्यक्तिमत्त्व विकासामध्ये मोठा वाटा असतो, असे त्यांनी सांगितले.
आपल्या आजूबाजूला असलेल्या रोजगाराच्या विविध संधींचा विद्यार्थ्यांनी अभ्यास करावा. पारंपरिक नोकऱ्यांबरोबरच बदलत्या काळानुसार निर्माण होणाऱ्या नवीन रोजगाराच्या संधींकडेही विद्यार्थ्यांनी सकारात्मक दृष्टिकोनातून पाहावे, असे त्यांनी नमूद केले. ‘कौशल्य आत्मसात करा, संधी ओळखा आणि आत्मविश्वासाने पुढे जा,’ असा संदेश देत त्यांनी विद्यार्थ्यांना सातत्याने स्वतःमध्ये सुधारणा करण्याचे आवाहन केले.
श्री. अभिषेक जोशी यांनी आपल्या मार्गदर्शनामध्ये विद्यार्थ्यांना नोकरीविषयक पूर्वतयारीच्या विविध टप्प्यांची सविस्तर माहिती दिली. नोकरीच्या संधी शोधताना कोणत्या बाबींची काळजी घ्यावी, नोकरीसाठी अर्ज करताना कोणत्या चुका टाळाव्यात, अर्जामध्ये कोणती माहिती असावी आणि स्वतःची शैक्षणिक पात्रता व कौशल्ये प्रभावीपणे कशी मांडावीत, याबाबत त्यांनी मार्गदर्शन केले. नोकरीच्या जाहिरातीचा बारकाईने अभ्यास करणे, संबंधित पदासाठी आवश्यक पात्रता तपासणे आणि त्या पदाच्या आवश्यकतेनुसार स्वतःची तयारी करणे महत्त्वाचे असल्याचे त्यांनी सांगितले. तसेच मुलाखतीपूर्वी कंपनी, संस्था किंवा संबंधित पदाची माहिती घेणे, संभाव्य प्रश्नांचा सराव करणे, स्वतःची ओळख प्रभावीपणे करून देणे आणि आत्मविश्वासाने प्रश्नांना उत्तरे देणे यासंदर्भात त्यांनी मार्गदर्शन केले. मुलाखतीच्या वेळी उमेदवाराच्या केवळ ज्ञानाचीच नव्हे तर त्याच्या देहबोलीची, बोलण्याच्या पद्धतीची, आत्मविश्वासाची, वेळेची जाण आणि परिस्थितीनुसार प्रतिसाद देण्याच्या क्षमतेचीही दखल घेतली जाते, असे त्यांनी विद्यार्थ्यांना समजावून सांगितले. श्री. जोशी यांनी पीपीटी प्रेझेंटेशनच्या माध्यमातून नोकरी मिळविण्यासाठी आवश्यक असलेल्या विविध लहान-मोठ्या कौशल्यांची सविस्तर माहिती विद्यार्थ्यांना दिली. त्यामुळे विद्यार्थ्यांना विषय समजून घेण्यास अधिक सुलभता झाली.प्रत्यक्ष सहभागामुळे विद्यार्थ्यांना नोकरीच्या प्रक्रियेबाबत अधिक आत्मविश्वास निर्माण झाला.
विद्यार्थ्यांसाठी उपयुक्त आणि प्रेरणादायी उपक्रम
महाविद्यालयाच्या स्पर्धा परीक्षा आणि व्यवसाय मार्गदर्शन केंद्राच्या माध्यमातून आयोजित करण्यात आलेल्या या कार्यक्रमाला विद्यार्थ्यांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला. नोकरी मिळविण्यासाठी आवश्यक असणाऱ्या विविध कौशल्यांचा परिचय, अर्जलेखनाचे प्रात्यक्षिक, मुलाखतीची पूर्वतयारी, व्यक्तिमत्त्व विकास आणि रोजगाराच्या उपलब्ध संधी याबाबत एकाच कार्यक्रमातून विद्यार्थ्यांना व्यापक मार्गदर्शन मिळाले. विशेषतः शैक्षणिक ज्ञानाला कौशल्यांची जोड देऊन रोजगारक्षम बनण्याचा संदेश या कार्यक्रमातून विद्यार्थ्यांना मिळाला.
कार्यक्रमाचे आभार प्रदर्शन वाणिज्य विभागाचे प्रमुख डॉ. बाजीराव डाफळे यांनी केले. त्यांनी उपस्थित मान्यवर, मार्गदर्शक, प्राचार्य, शिक्षक, शिक्षकेत्तर कर्मचारी आणि विद्यार्थ्यांचे आभार मानले. या कार्यक्रमाला महाविद्यालयातील शिक्षक, शिक्षकेत्तर कर्मचारी आणि विद्यार्थी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. विद्यार्थ्यांच्या रोजगारक्षमतेत वाढ करणे, त्यांच्यामध्ये आत्मविश्वास निर्माण करणे, मुलाखतीला सामोरे जाण्याची क्षमता विकसित करणे आणि उपलब्ध रोजगाराच्या संधींचा प्रभावीपणे लाभ घेण्यासाठी त्यांना तयार करणे, या उद्देशाने आयोजित करण्यात आलेले हे मार्गदर्शनपर व्याख्यान अत्यंत उपयुक्त व प्रेरणादायी ठरले.
